Açık dişli sistemler farkli sanayiler ve çok degisik ebatlarda (saatler, degirmenler ) yaygin olarak kullanilan güç ileten sistemlerdir. Açik disli sistemlerin dogru yaglama yapilmasi için açik disli sistemleri, sistemin çalisma düzeyine göre iki gruba ayrilir. Bu gruplar;
1. Yatay Düzlemde Çalısanlar :
Kremayer disliyle aralikli güç iletimi saglayan sistemlerdir. Madencilikte kullanilan kablolu tromel, ekskavatör, dragline ve küreyiciler bu tip açik disli sistemlere örnek verilebilir.
2. Dikey Düzlemde Çalısanlar :
Genellikle bir pinyon ve fener (çevre) disli çiftinden olusan, sürekli güç iletimi saglayan sistemlerdir. Çimento ve maden sanayinde kullanilan döner firinlar, degirmenler, debarkers ve kauçuk degirmenleri bu tip açik disli sistemlere örnek verilebilir.Uygun yaglayici (yag veya gres) seçilmesinde ilk asama söz konusu açik disli sistemin hangi düzlemde çalistigi çok önemlidir. Sözgelisi, yatay düzlemde çalisan bir sistemde kullanilacak yaglayicinin tutunma özelliginin dikey düzlemde çalisan bir sistemde kullanilacak yaglayici göre çok daha fazla olmalidir. Bundan dolayi, her iki gruba ait sistemlerin çalisma sartlarinin dikkate alinarak kullanilacak yaglayicinin tasimasi gereken özellikler asagidaki tabloda listelenmistir.
Yatay Düzlemde Çalışan Açık Dişli Sistemler
Dikey Düzlemde Çalışan Açık Dişli Sistemler
Asfalt ve ağır metaller içermemeli
Püskürtülebilmeli
Solvent içermemeli (SF-Sovent Free)
Yağlayıcı film tabakasının aşırı yükler ve çok düşük çalışma hızları altında özelliğini kaybetmemeli; Baz yağ viskozitesi yüksek olmalı
Yağlayıcı film tabakasının makaslamayı ve sürtünme yüzeylerini azaltma
Açık hava şartlarından etkilenmemeli(Toz, nem, yağmur, kar gibi)
Aşırı yükler altında dişli yüzeyler arasına sıkışıp dışarı akmamalı
Asfalt ve ağır metaller içermemeli
Püskürtülebilmeli
Solvent içermemeli (SF-Solvent Free)
Yağlayıcı film tabakasının aşırı yükler ve çok düşük çalışma hızları altında özelliğini kaybetmemeli; Baz yağ viskozitesi yüksek olmalı
Baz yağ viskozitesi yüksek olmalı
Şok yükler altında yapısı parçalanmamalı
Sürtünme yüzeylerindeki yabancı partikülleri temizlemeli
Sürtünme yüzeylerindeki yabancı partikülleri temizlemeli
Dişli yüzeylerinde fatura oluşumunu önlemeli
Kullanıldıktan sonra artık yağlayıcı kolay yok edilebilmeli
Açık dişli sistemler, ister yatay ister dikey düzlemde çalışsın geneelde üretimi doğrudan etkileyen sistemler olduğundan uygun yağlayıcı seçimi ve doğru miktarda yağlayıcı kullanımı çok önemlidir. Aşağıdaki tabloda, açık dişli sistemlerde oluşan hasarların kaynağı ve nedenlerini verilmiştir.
Hasarın Kaynağı
%
Hasarın Nedeni
%
Yağlayıcılar ve Püskürtme Sistemi
40
Yetersiz yağlayıcı
10
Yetersiz yağlama
10
Püskürtme sistemi arızaları
20
İşletme
10
Hatalı ayar / Ayarsızlık
5
Vibrasyon
5
Dişli Dizaynı
6
Malzeme kalitesi
1
Makine hataları
1
Isıl işlemler
1
Malzeme sertliği
3
Çalışma Şartları ve Mekanik Problemler
Aşındırıcı parçaların dişli sistemine girmesi
30
Bakımda yapılan hatalı ayralar
9
Fener-pinyon yataklarında oluşan aşınma
2
Diğer nedenler(Temel, yatak değişimi, vb.)
3
Açık dişli sistemlerde yağlamanın nedenle önemli olduğu ve doğrudan veya dolaylı olarak nelere etkilediği tablodan da kolayca görülmektedir.
Optimol®/Tribol®/Molub-Alloy® yüksek performanslı yağ ve gresleri açık dişli sistemlerinde maksimum koruma ve uzun ömürlü çalışma için en doğru seçimdir. Açık dişli sistem(ler)inizde uygun yağlayıcı tipi ve doğru viskoziteyi seçmek çok önemlidir. Bunun için üretici firmanın önerilerine kesinlikle uyulmalıdır. Sistemlerinizle ilgili tereddütleriniz varsa teknik departmanımızı aramaktan çekinmeyiniz
